2. Kecap
Barang
Kecap sulur téh nyaéta
kecap anu dipaké pikeun gaganti (nyuluran) kecap barang. Kecap sulur bisa
dibagi jadi sababaraha golongan, nyaéta:
a) Kecap
Gaganti Ngaran
Kecap gaganti
ngaran nyaéta kecap anu dipaké pikeun gaganti ngaran jalma. Ieu ogé bisa dibagi
deui jadi sababaraha golongan nyaéta:
1) kecap
gaganti jalma kahiji;
2) kecap
gaganti jalma kadua;
3) kecap
gaganti jalma katilu;
4) kecap
sesebutan
1) Kecap Gaganti Jalma Kahiji
Kecap gaganti
jalma kahiji (nu nyarita) dina basa Sunda kaitung loba. Dilarapkeunana
diluyukeun jeung kaayaan, anu raket patalina jeung tatakrama basa (undak usuk
basa) Sunda. Aya kecap gaganti jalma kahiji tunggal jeung aya gaganti jalma
kahiji loba (jama’). Kecap gaganti ngaran jalma kahiji tunggal sarta conto
larapna dina kalimah:
(1) kuring
“Kuring
rék indit ka sakola.”
(2) déwék
“Balik
sakola, déwék mah rék nguseup ka Citanduy.”
(3) urang
“Urang
mah lain hayang piagem digawé téh.”
(4) kami
“Ceuk
kami ogé ulah pipilueun urusan gegedén!”
(5) di
dieu
“Di
dieu mah kumaha di dinya, baé.”
(6) sorangan
“Sorangan
ogé lain teu bisa nyieun buku téh.”
(7) abdi
“Upami
kawidian, abdi badé ngiring ka Bali.”
(8) sim
kuring
“Langkung
ti payun sim kuring ngahaturkeun nuhun ka sadérék sadayana.”
(9) kaula
“Nu
matak kaula datang ka dieu mawa paréntah Raja.”
(10) aing
“Sia
téh nangtang ka aing!”
Kecap gaganti
ngaran jalma kahiji lobana (jama’) sarta conto larapna dina kalimah:
(1) urang
“Sakeudeung deui urang nyanghareupan Pamilu.”
(2) kuring
saréréa
“Kuring saréréa rék milu ngarojong pangwangunan.”
(3) Abdi
sadayana
“Abdi sadayana parantos
sayogi mayunan Ébtanas.”
2) Kecap Gaganti Jalma Kadua
Kecap gaganti
jalma kadua (nu diajak nyarita) dina basa Sunda ogé loba. Dipakéna diluyukeun
jeung kaayaan, anu raket patalina jeung tatakrama basa Sunda. Kecap gaganti
jalma kadua tunggal katut conto larapna dina kalimah:
(1) manéh
“Maneh kudu buru-buru nepunan Kang Dadang!”
(2) hidep
“Hidep téh geus déwasa, geus kudu boga pacabakan.”
(3) di
dinya
“Lamun di dinya rék milu, engké disampeur ku di dieu.”
(4) anjeun
“Anjeun mah panginten tos lali ka abdi.”
(5) silaing
“Ari silaing rék milu ka
Pangandaran?”
(6) sia
“Sia téh rék jadi naon atuh, mana bangor-bangor teuing!”
(7) urang
“Urang téh ti mana asal?”
Kecap gaganti
jalma kadua lobaan katut conto larapna dina kalimah:
(1) marenéh
“Marenéh teu kudu hayang nyaho, ti mana asalna ieu duit.”
(2) hidep
saréréa
“Geus waktuna hidep saréréa diajar hirup mandiri.”
(3) aranjeun
“Sadayana ogé kanggo aranjeun, sanés kanggo abdi.”
3) Kecap Gaganti Jalma Katilu
Kecap gaganti
jalma katilu (nu dicaritakeun) dina basa Sunda ogé rupa-rupa. Dipakéna
diluyukeun jeung kaayaan anu raket patalina jeung tatakrama basa Sunda. Kecap
gaganti jalma katilu tunggal katut conto larapna dina kalimah:
(1) manéhna
“Maneh téh kakara balik ti Jepang!”
(2) inyana
“Ayeuna inyanya keur nyuprih élmu di SMA Pasundan Bandung.”
(3) anjeunna
“Anjeunna kantos janten guru SMP di Garut.”
(4) manténna
“Mugi-mugi amal ibadah manténna ditampi ku Alloh S.W.T.”
Kecap gaganti
jalma katilu lobaan (jama’) katut conto larapna dina kalimah:
(1) maranéhna
“Maraneh téh kakara réngsé macul di sawah!”
(2) aranjeunna
“Nalika perang kamerdékaan, aranjeunna ngiaring bajoang.”
4) Kecap Sesebutan
Jalma kahiji,
jalma kadua, jeung jalma katilu téh henteu salawasna diébréhkeun ku kecap
gaganti. Bisa ogé diganti ku kecap barang anu umumna mangrupa istilah pancakaki.
Anu kitu téh kaasup kana kecap sesebutan. Sawatara conto kecap sesebutan katut
conto larapna dina kalimah:
(1) bapa
“Tah, basa jaman Jepang téh Bapa mah geus sakola!”
(2) ema
“Tong ka mamana nya, Ema rék ka warung heula.”
(3) emang
“Taun hareup, Emang téh hayang jarah ka Mekah.”
(4) aki
“Rumasa Aki mah geus kolot, huntu ogé geus arompong.”
(5) bibi
“Anak Bibi mah geus karawin, Jang.”
(6) alo
“Ayeuna téh Alo ngajar d mana?”
b) Kecap
Gaganti Milik
Kecap gaganti
milik nyaéta kecap gaganti jalma nu dipaké tukangeun kecap barang pikeun
némbongkeun hubungan milik (anu ...). Salian ti kecap gaganti jalma jeung kecap
sesebutan, dipaké rarangkén tukang –na deuih, anu ngandung harti ‘nu
manéhna’.
Conto katut
larapna dina kalimah:
(1) kuring
“Imah kuring di sisi jalan karéta api.”
(2) manéhna
“Kamari kuring nginjeum buku manéhna.”
(3) manéh
“Engké soré kuring rék ka imah manéh.”
(4) anjeun
“Imut anjeun ngalangkang dina kongkolak panon.”
(5) salira
“Serat salira wengi tadi tos katampi.”
(6) -na
“Lambeyna beureum lir pucuk kastuba.”
(7) urang
“Usul urang ditarima ku Pa Walikota.”
(8) bapa
“Cing pangnyokotkeun sapatu Bapa!”
(Drs. Budi Rahayu, Tamsyah, Spk., Galuring Basa Sunda, Pustaka
Setia, Bandung)
